مقایسه مشکلات عاطفی-رفتاری در فرزندان نوجوان و جوان والدین معتاد و غیر معتاد

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 این مقاله برگرفته از رساله دکتری نویسنده اول در دانشگاه آزاد اسلامی رودهن است. 2. نویسنده اول، دانشجوی دکترای روانشناسی تربیتی، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران

2 نویسنده مسئول: استاد یار، گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران. پست الکترونیک: n_shrf@yahoo.com

3 استاد یار، گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران

چکیده

زمینه و هدف: سوء مصرف مواد والدین آن چنان جدی است که رفاه و سلامت خانواده را تحت تاٌثیر قرار می­دهد ویک بیماری خانوادگی ناشی از سبک زندگی است که از علل محیطی، خانوادگی و ژنتیکی تاٌثیر می­پذیرد. اعتیاد والدین تنها یک مشکل فردی به حساب نمی­آید بلکه اعضای دیگر خانواده را خصوصاً نوجوانان و جوانان را با مشکلات روانی، جسمانی و اجتماعی روبرو می­سازد. پژوهش حاضر به منظور مقایسه اختلالات هیجانی-رفتاری بین فرزندان نوجوان و جوان والدین معتاد و غیر معتاد انجام شد. روش: این پژوهش یک طرح علی-مقایسه­ای بود. جامعه آماری شامل همه دانش­آموزان پسر مدارس متوسطه دولتی(دوره اول و دوم) دبیرستانهای در سال تحصیلی 1398-1397 بود. از بین آنها،  328 دانش­آموز با استفاده از روش نمونه گیری چند مرحله­ای انتخاب شدند. نمونه مطالعه در دو گروه مساوی از دانش­آموزان با و بدون والدین معتاد قرار گرفت. شرکت کنندگان پرسشنامه"نظام سنجش مبتنی بر تجربه آخنباخ" (فرم خودسنجی ) را تکمیل کردند داده­ها با استفاده از روش تحلیل واریانس چند متغیری (مانوآ) و آزمون تعقیبی مقایسه بعد از تجربه، تحلیل شدند.یافته­ها: نتایج نشان داد ( 05/0>P، 82/41= (314 و 13)F) که دانش­آموزان دارای والدین معتاد در مقایسه با دانش­آموزان بدون والدین معتاد به طور معنا داری نمرات بالاتری در زمینه مشکلات عاطفی-رفتاری ( مانند: مشکلات عاطفی، مشکلات اضطرابی، مشکلات جسمانی، مشکلات بیش فعالی همراه با کمبود توجه، مشکلات رفتار مقابله­ای و مشکلات سلوک) داشتند. نتیجه گیری:  به نظر می­رسد والدین معتاد با مشکلات و مسائلی روبرو هستند که بی­سامانی­هایی را در ساختار خانواده ایجاد می­کنند. آنان با نظارت ناکافی، بی کفایتی و بی توجه­ای به نیازهای ضروری فرزندان، زمینه بروز مشکلات عاطفی-رفتاری را در فرزندان نوجوان و جوان خود ایجاد می­کنند. همچنین ابتلا به مشکلات عاطفی-رفتاری به طور خاص یک پیش بینی کننده مهم برای نوجوانانی است که دارای والدین وابسته به مواد می­باشند.

کلیدواژه‌ها